De Ronde & Haveman

De Ronde & Haveman

Onderzoeks- en Adviesbureau voor Geobotanie en Landschap

Recente projecten

Hieronder vindt u een overzicht van recente projecten die we als De Ronde & Haveman hebben uitgevoerd en die nu lopen.

2024

 

Bosrandontwikkeling Elspeterbos

Voor het Elspeterbos BV hebben we op een innovatieve manier een typologie opgesteld voor de bosrandstructuur van het Elspeterbos. Op basis van deze typologie concluderen we - voorlopig - dat brede bosranden zoals die in allerlei leerboeken terug te vinden zijn, op de zandgronden nauwelijks tot ontwikkeling te brengen zijn. In plaats van een brede "braakliggende" bosrand adviseren we de belendende landbouwpercelen extensiever te gaan gebruiken. Door vermindering van de nutriëntengift en het staken van landbouwgif zijn bloemrijke droge graslanden en onkruidakkers te ontwikkelen, waarvan ook de biodiversiteit in de bosrand zal profiteren. Het rapport is binnenkort te downloaden.

 

Evalutatie van de kwaliteit van heischrale graslanden op terreinen van Staatsbosbeheer

In de eerste maanden van het jaar hebben we een kwaliteitsevaluatie uitgevoerd van de heischrale graslanden op Staatsbosbeheerterreinen. Op basis van bestaande data uit vegetatiekarteringen, opnames en de NDFF hebben we een landelijk overzicht gegeven van de waardes op de terreinen van SBB en daarnaast een verdiepende analyse uitgevoerd van de heischrale graslanden op 6 geselecteerde terreinen. Uit de rapportage blijkt dat een veel groter oppervlakte heischraal grasland op SBB-terreinen voorkomt dan op voorhand verwacht werd en dat deze een goede doorsnede vormen van de heischrale graslanden in Nederland. De basisdata, vooral uit de vegetatiekarteringen, laat echter vaak te wensen over. Met name het aantal vegetatieopnames is doorgaans dusdanig laag dat hieruit niet of nauwelijks af te leiden valt wat de kwaliteit van de gekarteerde eenheden is. In het rapport, dat verschenen is in mei 2024, doen we aanbevelingen om dit te verbeteren. 

 

Monitoring grasbekleding Kamperzeedijk en Mastenbroek

Voor het Waterschap Drents-Overijsselse Delta hebben we in het voorjaar de pq's van de vegetatie op de dijken rond Kampereiland opgenomen. Kruidenrijke hooilanden kennen een diepe doorworteling en zo helpt een soortenrijke vegetatie de dijk stevig te houden ook bij hoogwater en wateroverslag. Meer weten over dit onderwerp? Zie de website van bijvoorbeeld Future Dikes. Rapportage verwacht in de loop van 2024.

 

Preadvies Bosranden

De Provincie Limburg heeft gevraagd de bestaande kennis omtrent bosranden en bosrandbeheer op een rijtje te zetten. Rapportage verwacht oktober 2024.

 

Vegetatieontwikkeling zandplaten afgesloten zeearmen

De vegetatie op de zandplaten in de afgesloten zeearmen (met name) in het zuidwesten van het land kwalificeert in het kader van Natura 2000 voor een deel als vochtige kalkrijke duinvallei (H2190). De pioniervormen van dit habitattype zijn echter lastig in stand te houden, en hierdoor voldoet steeds minder van de oppervlakte aan de definitie. De vraag is welke vegetatieontwikkeling te verwachten is en welk beheer hiervoor nodig is. We werken met Wageningen Environmental Research (WUR) aan een project om op basis van bestaande oude en nieuwe vegetatiegegevens hier een antwoord op te vinden. Rapportage verwacht eind 2024.

 

Diversiteit en verspreiding van havikskruiden in Gelderland

In 2024 zal in opdracht van de Provincie Gelderland de diversiteit en de verspreiding van havikskruiden in de provincie in kaart worden gebracht. In de afgelopen jaren is al veel kennis vergaard over de havikskruiden op de Veluwe, en de nadruk zal het komende jaar dan ook vooral liggen op de soorten in de Gelderse Vallei, het Rijk van Nijmegen en de Achterhoek. Door dit project hopen we structureel te kunnen bijdragen aan de taxonomische en uiteindelijk ook ecologische kennis over deze kwetsbare soortengroep waarover op het moment bijzonder weinig bekend is. Rapportage verwacht in 2025.

 

Pilot beschermingsplan Hieracium warnsbornense

Eén van de havikskruidsoorten die we de afgelopen jaren konden terugvinden is Hieracium warnsbornense. Dit is een zeer zeldzame soort met een beperkt verspreidingsgebied op de Zuid-Veluwe die op basis van de IUCN-criteria (voor zover we nu weten) internationaal als endangered zou moeten worden geclassificeerd. Via gecombineerd populatiebiologisch en ecologisch onderzoek zullen we in opdracht van Provincie Gelderland de bedreigingen en mogelijke beschermingsmaatregelen in kaart brengen. De gegevens en ervaringen uit dit onderzoek kunnen dienen voor het opstellen van regionale/provinciale beschermingsplannen voor zeldzame soorten binnen het zgn. Actieve soortenbeleid. 

 

Cursus "De vegetatie als sleutel tot het ecosysteem"

Zie de beschrijving op onze cursuspagina.

 

 

2023

 

Bramenland Nederland

Voor de Vereniging van Bos- en Natuurterreineigenaren hebben we met een aantal andere Nederlandse bramenexperts een brochure geschreven onder de naam Bramenland Nederland. In deze brochure wordt uitgebreid ingegaan op de bramen in het Nederlandse landschap. In ons land komen meer dan 220 soorten voor en ze vormen vanouds een opvallend natuurlijk element van de vegetatie op de zand- en leemgronden. Bovendien zijn ze van groot belang voor de fauna. Per landschap worden karakteristieke soorten beschreven en vervolgens wordt ingegaan op de ecologie van de bramen en de achtergrond van de explosieve groei die bramen kunnen laten zien. Anders dan vaak gedacht wordt heeft dit weinig te maken met stikstof: openvallen van de kroon in gelijkvormige en gelijkjarige bossen, verdroging en extensivering van het beheer zijn veeleer aan te wijzen als oorzaken van 'verbraming'. In de brochure wordt ingegaan op de problemen die dit kan veroorzaken, en op de mogelijke aanpak hiervan. De nadruk in de brochure ligt echter op de positieve aspecten van bramen voor de biodiversiteit. De brochure kan worden gedownload op de website van het OBN: Bramenland Nederland.

 

Veldwerkplaatsen Bramen in het natuurbeheer

In vervolg op de publicatie van de brochure Bramenland Nederland hebben we als De Ronde & Haveman twee VBNE-veldwerkplaatsen verzorgd onder de titel Bramen in het natuurbeheer. In de ochtend hebben we een aantal lezingen verzorgd over de diversiteit en ecologie van bramen, in de middag hebben we een veldbezoek gebracht aan Het Hekenbroek (Natuurmonumenten), een bosrelict dat rijk is aan bramensoorten. Hier hebben we gekeken naar de verschillende soorten en de oorzaken van de explosieve groei van bramen. 

 

Populatieonderzoek Anacamptis morio in Zeeland

Samen met en in opdracht van Wageningen Environmental Research is voor het 10de jaar onderzoek gedaan naar de populatie van harlekijnorchis (Anacamptis morio) in een aantal oorspronkelijke en getransplanteerde populaties. Naast vegetatieopnamen zijn tellingen van de populatie uitgevoerd en is onderzoek uitgevoerd naar de zaadzetting. 

 

Graslandbeoordeling Beimerwaard

In opdracht van de Gestichten Doesburg is een botanische beoordeling gemaakt van een aantal graslandpercelen in de Beimerwaard bij Doesburg. Hierbij is gewerkt volgens de methode die beschreven is in de Veldgids Ontwikkelen van kruidenrijk grasland (Schippers et al. 2023). Rapport

 

Inventarisatie bramen 't Zand, Lelystad

Voor Het Flevo-landschap inventariseerden we de bramen in 't Zand A72, een voormalig zanddepot ten noorden van Lelystad. Een groot deel van het instortende wilgenbos hier worden gedomineerd door dijkviltbraam (Rubus armeniacus), maar in de randen van het bos troffen we ook soorten aan die in Laag-Nederland zelden worden gevonden (Rubus gratus, Rubus lindleianus). In de eindrapportage hebben we aanbevelingen gedaan voor het beheer. Rapport

 

Inventarisatie bramen bosrelicten Noordwest-Veluwe e.o.

In 2023 zijn we begonnen met de inventarisatie van de bramen in een aantal bosrelicten die in beheer zijn van Natuurmonumenten Noordwest-Veluwe. Doel is de verspreiding van typische oud-bosbramen in kaart te brengen. Dit project wordt afgerond in 2024.

 

Rubus armeniacus in Zeeland

Voor het Zeeuws Landschap zijn we (via het OBN-deskundigenteam Droog Zandlandschap) momenteel bezig met een advies voor het beheer van de invasieve exoot dijkviltbraam (Rubus armeniacus) die over grote oppervlaktes de vegetatie kan gaan domineren. De rapportage is te downloaden op de site van OBN Natuurkennis.

 

 

2022

 

Herziening Herstelstrategieën

Voor Wageningen Environmental Research (Wageningen University and Research) hebben we een aantal herstelstrategieën voor stikstofgevoelige Natura 2000-habitattypen herzien, namelijk die betrekking hebben op de Binnendijkse schorren (H1330_B), Duindoornstruwelen (H2160), Kruipwilgstruwelen (H2170), Droge duinbossen (H2180_A), Vochtige duinbossen (H2180_B), Binnenduinrandbossen (H2180_C) en Droge bosranden (H6430_C). Deze herstelstrategieën zullen op termijn worden gepubliceerd op de website van Bij12.

 

Naar een nieuwe soortenlijst voor Turboveg

In Turboveg, het wereldwijd gebruikte programma voor de opslag van vegetatieopnamen, wordt gebruik gemaakt van soortenlijsten die gebaseerd zijn op de recente Heukels' Flora van Nederland. Om de meest recente floralijst in Turboveg (2017) te kunnen updaten naar de 24ste druk van de flora hebben we de twee soortenlijsten met elkaar vergeleken en de knelpunten voor synonimisering in kaart gebracht. Opdrachtgever: Wageningen Environmental Research.

Beoordeling ecologische geschiktheid

Beoordeling ecologische geschiktheid

Beoordeling ecologische geschiktheid